woensdag 19 maart 2014

Nieuw forum Familiekunde Vlaanderen


Familiekunde Vlaanderen en Heemkunde Vlaanderen hebben een nieuw forum gelanceerd waar je vragen kunt stellen over familiegeschiedenis of de historie van Belgische gemeenten en steden. Handig voor iedereen met Belgische voorouders!

vrijdag 14 maart 2014

Méér dan 10.000 mijnwerkers in Romsée nabij Luik 1874-1972

Werkgelegenheid is één van de belangrijkste redenen voor migratie. Op zoek naar middelen van bestaan danwel een regelmatig inkomen zijn mensen bereid om naar een andere plaats, streek of zelfs een ander land te verhuizen. De mijnbouw heeft altijd veel arbeidsmigranten getrokken. Voor de genealoog is het een uitdaging een spoor van die migranten te vinden.

Bij onderzoek naar een voorouder kwamen de twee Limburgse onderzoekers Harold en René Collaris terecht in het archief van de mijn Le Charbonnages de Wérister in Romsée, nabij het Belgische Luik. Ter plekke besloten ze om gegevens van alle mijnwerkers die daar in de loop van bijna een eeuw (1874 tot 1972) hadden gewerkt vast te leggen. Dat resulteerde in twee boeken die in eigen beheer werden uitgegeven, waarin in totaal méér dan 10.000 mijnwerkers worden genoemd. Per mijnwerker werden zoveel mogelijk gegevens vermeld: geboortedatum en plaats, en waar mogelijk ook de ouders en eventuele huwelijkspartner.



De mijnwerkers bleken afkomstig uit alle hoeken van Europa en zelfs daar buiten: België, Duitsland, Nederland, Italië, Zwitserland, Joegoslavië, Tsjecho-Slowakije, Roemenië, Portugal, Luxemburg, Oostenrijk, Polen, Engeland, Estland, Frankrijk, Hongarije, Ierland, Litouwen, Spanje, Turkije, USA, Oekraïne, Syrië, Rusland, Peru, 'Noord‐Afrika', Marokko, Jordanië, Iran, Griekenland, Bulgarije, Algerije en enkele statenlozen.
Onder de dik 10.000 mijnwerkers méér dan 1000 Nederlanders (of mensen die in Nederland of met een Nederlander gehuwd waren). 

De twee boeken zijn getiteld Meer dan 10.000 mijnwerkers van S.A. des Charbonnages de Wérister in Romsée (België) in de periode 1874–1972 en zijn digitaal te raadplegen via de website van Harold en René Collaris:

vrijdag 7 maart 2014

Bestemming bereikt? Nederlandse bronnen met migratiegegevens. Deel 2.



Register van reis- en verblijfpassen

Detail uit het register van reis- en verblijfpassen van Amsterdam uit 1849 (Stadsarchief Amsterdam).
Periode
1849-1923. In sommige plaatsen langer.

Bewaarplaats
Gemeente- of streekarchief. In grote plaatsen werden de passen door de politie afgegeven (politiearchief), in kleine plaatsen door de burgemeester (secretariearchief).

Raadplegen
Registers van reis- en verblijfpassen ouder dan 100 jaar zijn vrij raadpleegbaar op de studiezaal van archiefinstellingen en in beperkte mate op internet (websites van archiefinstellingen). Voor jongere registers kunnen beperkingen gelden.

Gegevens
Signalement, naam, voornamen, beroep, woonplaats, geboorteplaats en -datum van de vreemdeling, reden voor de komst naar Nederland en wijze van legitimatie.

Let op
·         De registers van reis- en verblijfpassen (ook wel vreemdelingenregisters genoemd) zijn niet voor iedere plaats beschikbaar: ze zijn verloren gegaan of nooit opgesteld.
·         De bewaard gebleven registers van reis- en verblijfpassen zijn vaak incompleet (ontbrekende jaren) of kunnen door de slechte staat waarin ze verkeren niet worden ingezien (zoals in Leiden). Amsterdam beschikt over de meest volledige reeks.
·         De registers van reis- en verblijfpassen bevatten niet alle vreemdelingen: alleen diegenen die onder de Vreemdelingenwet verplicht waren een reis- en verblijfpas aan te vragen en zich niet aan de registratie onttrokken. Daarnaast was men laks in de handhaving van de Vreemdelingenwet.
·         Vreemdelingen die na zes jaar verblijf in een Nederlandse gemeente gelijkstelling aanvroegen of gehuwd waren met een Nederlandse vrouw en kinderen hadden die in Nederland waren geboren, hoefden geen reis- en verblijfpas aan te vragen.

Tips
·         Via de registers van reis- en verblijfpassen kun je het signalement/uiterlijk van een voorouder of familielid achterhalen.
·         Tot 1855 en vanaf 1903 werden ook vreemdelingen in de registers opgenomen aan wie geen reis- en verblijfpas werd uitgereikt.