dinsdag 22 mei 2012

Vreemdelingenregisters Amsterdam, 1849-1922

Het Stadsarchief Amsterdam heeft vorige week de zogenaamde Vreemdelingenregisters online gezet. De index bevat ruim 96.000 inschrijvingen van personen uit het buitenland die zich in de jaren 1849-1922 bij de Amsterdamse politie meldden voor een reis- en verblijfpas. Net als de moderne verblijfsvergunningen moesten deze passen steeds opnieuw verlengd worden. Met behulp van het vreemdelingenregister is na te gaan waar iemand vandaag kwam en in welke plaats het laatste buitenlandse paspoort werd afgegeven.



Voor familiehistorici is dit natuurlijk een mooie bron. Via deze collectie kan men er niet alleen achter komen waar geïmmigreerde voorouders vandaan kwamen, de Amsterdamse politie registreerde ook de uiterlijke kenmerken van de aanvrager. Daarbij moet men denken aan leeftijd, lengte, kleur van haar en ogen, vorm van ogen, neus, mond en kin en bijzondere kentekenen. Ook zonder pasfoto's is hierdoor na te gaan hoe de aanvragers er ongeveer uit moeten hebben gezien. De index bevat volgens de archiefdienst informatie namen van zowel incidentele passanten als van immigranten die zich blijvend in Nederland vestigden.
Op de website van Stadsarchief Amsterdam kan gratis in de index worden gezocht. De index bevat achternaam, voornamen en inschrijvingsdatum. Vervolgens kan men tegen betaling doorklikken naar scans van de documenten met gegevens over plaats van herkomst, beroep, religie en signalement.

vrijdag 11 mei 2012

Belang van overzeese correspondentie uit 17e eeuws Suriname

In het het eerste nummer van 2012 van het Tijdschrift voor Zeegeschiedenis (pag. 27-41) staat een interessant artikel van Suze Zijlstra getiteld Corresponderen om te overleven. Het economische belang van persoonlijke brieven uit zeventiende-eeuws Suriname. Het artikel is een bewerking van haar masterscriptie uit 2009, waarvoor ze de J.R.Bruijn-prijs heeft ontvangen van de Nederlandse Vereniging voor Zeegeschiedenis. (Hierover hebben wij eerder bericht in Migranten dossier@CBG.)

In het artikel betoogt Suze Zijlstra op basis van een selectie uit de zogenaamde Sailing Letters dat er een grote wederzijdse afhankelijkheid bestond tussen kolonisten en zeelieden enerzijds en thuisblijvers in de Nederlanden anderzijds. Per post werden de thuisblijvers in staat gesteld om gage van een echtgenoot of familielid te innen, en de kolonisten konden via familie en vrienden in het moederland goederen, diensten of gunsten bedingen die overzee niet algemeen voorhanden waren.

Het Tijdschrift voor Zeegeschiedenis verschijnt twee keer per jaar en wordt toegezonden aan de leden van de Nederlandse Vereniging voor Zeegeschiedenis. Een lidmaatschap kost  € 30,- / jaar. Losse nummers zijn ook verkrijgbaar. Zie website.

donderdag 10 mei 2012

Indische kranten digitaal op website KB

Via de website Historische Kranten biedt de KB sinds deze maand vijf miljoen krantenpagina’s online aan. Onder de nieuwe aanwinsten in dit gratis raadpleegbare digitale krantenarchief bevindt zich ook een aantal Indische kranten. Uit de vooroorlogse periode zijn nu beschikbaar De Indische Courant, De Sumatrapost, en de Java-bode.


De Indonesische periode (dus na de oorlog) is vertegenwoordigd met de Nieuwsgier en Het nieuwsblad voor Sumatra. Erg bijzonder is de Nieuw Guinea koerier (1959-1962) die verscheen in de laatste jaren van de laatste Nederlandse kolonie in Zuid-Oost-Azië. Deze Indische kranten zijn erg mooie bronnen voor Indisch familieonderzoek.

Overigens kan op de website Historische Kranten ook gericht gezocht worden op berichten uit alleen Suriname, Nederlandse Antillen of  Nederlands-Indië / Indonesië. Daartoe kunnen voorkeursvakken worden aangevinkt binnen de optie "geavanceerd zoeken".  (Zie afbeelding). Er wordt dan automatisch gezocht in alle relevante gedigitaliseerde kranten.