dinsdag 20 december 2011

Geschiedenis van de Dutch Burghers van Ceylon digitaal

Onlangs kwam op internet een interessant boek over de geschiedenis van de Dutch Burghers van Sri Lanka digitaal beschikbaar. De Dutch Burghers van Sri Lanka zijn afstammelingen van met name Nederlandse, Engelse en Portugese kolonisten van het voormalige Ceylon. Hun voorvaderen vestigden zich in de loop van de 16e - 19e eeuw op het eiland.

Het nu door auteur Rodney Ferdinands digitaal beschikbaar gestelde boek is oorspronkelijk uitgegeven in 1995 en getiteld Proud & Prejudiced. The story of the Burghers of Sri Lanka (Melbourne 1995, 322 pag.'s, ISBN 0 646 25592 4). Het is deels geschreven vanuit Australisch perspectief, omdat zich na de Tweede Wereldoorlog meer dan 10.000 Dutch Burghers in Australië vestigden. De auteur is zelf een Dutch Burgher. Hij is in 1925 op Ceylon geboren en emigreerde in 1962 naar Australië. De eerste helft van het boek behandelt de geschiedenis van de Dutch Burghers in Ceylon en de tweede helft verhaalt van de "exodus" en integratie in Australië.

Over de Dutch Burghers publiceerden we al eerder op Migranten dossier@CBG.

vrijdag 16 december 2011

Herkomst van mijnwerkers in Nederlands Limburg.

Op 15 december promoveerde Serge Langeweg in Maastricht bij Prof. Ad. Knotter op het proefschrift getiteld Mijnbouw en arbeidsmarkt in Nederlands-Limburg. Herkomst, werving, mobiliteit en binding van mijnwerkers tussen 1900 en 1965.

Mijnwerkerszonen uit de eigen streek, overige Limburgers, overige Nederlanders en buitenlanders - dat was in het algemeen de volgorde die bij het aantrekken van personeel in acht werd genomen. Bij gedwongen ontslagen was de volgorde precies omgekeerd. Terwijl in onze buurlanden de kolenindustrie afhankelijk was van de massale inzet van Oost- en Zuid-Europese gastarbeiders, slaagden de Limburgse mijndirecties uiteindelijk in hun opzet om de personeelsbezetting op te bouwen uit hoofdzakelijk 'eigen volk'. Kwam dat door de uitgekiende strategieën van de mijndirecties of doordat de omstandigheden meezaten?

Het blijkt dat in de crisisjaren en de oorlog (ca. 1930-1944) de mijndirecties in een ruime arbeidsmarkt konden kiezen uit een overvloedig aanbod. 80% van de aangetrokken nieuwe werknemers was in die periode Limburgs. Dat was in de jaren daarvoor nog niet eens  25%. Het van crisiswege riante aanbod werd nog versterkt door de typisch Limburgse grote gezinnen.

In de jaren vóór 1930 werden relatief grote groepen van m.n. Duitse, Belgische, Oostenrijkse, Poolse en Joegoslavische mijnwerkers aangesteld die vaak ervaring hadden in Duitse en Belgische mijnen. Het aantal buitenlandse mijnwerkers in Limburg bedroeg in de jaren tot 1930 vaak tussen de 20% en 30%, en daalde in de loop van de crisisjaren tot gemiddeld ca. 10% om pas in de loop van de jaren 50 weer te groeien tot zo'n 15%. De nieuwe gastarbeiders kwamen in golven: Italianen (1948-1951), Oostenrijkers en Italianen (1955-1957) en  Italianen, Spanjaarden, Joegoslaven en Marokkanen (1961-1965). In de jaren 50 werd ook geprobeerd om Nederlanders over te halen om te "emigreren in eigen land".  (Zie afbeelding wervingsaffiche.)

Serge Langeweg (1958) studeerde sociale en economische geschiedenis in Utrecht en is als wetenschappelijk medewerker verbonden aan het Continium Discovery Center te Kerkrade.

Het proefschrift is uitgegeven als nr. 75 in de serie Maaslandse Monografieën van de gelijknamige stichting. Stichting Maaslandse Monografieën is een gezamenlijk initiatief van het Limburgs Geschiedkundig en Oudheidkundig Genootschap (LGOG) en het Sociaal Historisch Centrum Limburg (SHCL).

Serge Langeweg, Mijnbouw en arbeidsmarkt in Nederlands-Limburg. Herkomst, werving, mobiliteit en binding van mijnwerkers tussen 1900 en 1965, Maaslandse Monografieën deel 75 (Maastricht 2011), ca. 360 pag., geïllustreerd (deels in kleur), ISBN 978 90 8704 254 7. Donateurs van het SHCL en overige abonnees op de reeks Maaslandse Monografieën krijgen het boek gratis thuisgestuurd. Losse delen zijn te bestellen via de betere boekhandel of via de webwinkel van het SHCL.

Zie ook eerdere bijdrage over Limburgse migratiegeschiedenis en mijnbouw in Migranten dossier@CBG.

vrijdag 9 december 2011

14 december: Lezing over KIT als kennisbron voor Molukse gemeenschap

Op woensdag 14 december geeft Wim Manahutu, oud-directeur van het Museum Maluku in Utrecht, een lezing over het KIT als bron van kennis voor de Molukse gemeenschap in Nederland.

De Molukse gemeenschap in Nederland behoort sinds 1951 tot de vroegste golf van naoorlogse postkoloniale migranten. In de jaren zeventig kwam de tweede generatie Molukkers voor informatie over hun geschiedenis en cultuur vaak bij het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) terecht. Nu ligt door de technologie en de sociale media de hele wereld binnen het bereik van een virtuele Molukse kampong, waarin oude verbanden een nieuwe grensoverschrijdende vorm krijgen die generaties met elkaar verbindt.

De lezing gaat over veranderingen in de wijze waarop Molukkers in Nederland zichzelf zien en hoe zij door hun omgeving zijn gezien. Wat vertelt ons dat over ons gezamenlijke verleden en hoe Molukkers en Nederlanders daarmee omgaan? En welke rol spelen instellingen als het KIT, het Tropenmuseum maar ook het Museum Maluku daarbij?

Drs Wim Manuhutu is historicus, tentoonstellingsmaker en erfgoedspecialist. Manuhutu publiceert in diverse media over Molukse geschiedenis en cultuur. In 2011 schreef hij samen met Victor Joseph Molukkers in beeld: Geschiedenis en portretten van Molukkers in Nederland.

Programma
  • 16.30 uur: Inloop met gratis koffie & thee
  • 17.00 uur: Lezing met beeld(en) door Wim Manuhutu
  • 18.00 uur: Einde
Datum: Woensdag 14 december 2011, aanvang lezing 17.00 uur
Locatie: Leeszaal KIT Bibliotheek, Mauritskade 63, Amsterdam
Toegang: € 7,50 / studenten en KIT-leden € 5,00
Reserveren noodzakelijk: Telefoon (020) 568 8462 of email library@kit.nl

vrijdag 2 december 2011

Brieven van een non uit China 1922-1952

Leentje Borghans uit het Limburgse dorpje Rimburg vertrok in 1922 met vijf andere missiezusters naar China, ter ondersteuning van de Nederlandse Franciscanen die sinds 1890 in het zuidwesten van de provincie Shansi zaten. De Franciscanen bekommerden zich daar om het Chinese maatschappelijke uitschot: geestelijk en lichamelijk gehandicapten en overbodige meisjesbabies. Uitzending gold in principe voor het hele leven, maar in 1952 werd de missie door het communistisch regime gedwongen te vertrekken.

Leentje stuurde maandelijks lange brieven naar huis, waarin ze het leven en haar belevenissen in China zeer beeldend en vaardig beschreef. Driehonderd van deze brieven werden door een neef teruggevonden in de nalatenschap van haar zus. Deze neef, Albert J. Verreck, besloot de brieven (in twee delen) te publiceren in het Jaarboek van het Oudheidkundig en Cultuurhistorisch Genootschap Landgraaf. Ze geven een uniek inkijkje in het China van die tijd, gezien door westerse, meedogende, maar ook zeer katholieke ogen.

Het Jaarboek Heemkunde Landgraaf 2011 kan worden besteld per email. Het jaarboek kost € 17,50 (leden € 12,50), ex. verzendkosten. Zie ook website van Heemkundevereniging Landgraaf voor meer informatie over de inhoud van Jaarboek 2011.

Indië: website IWI met beedmateriaal en levensbeschrijvingen

Het Indisch Wetenschappelijk Instituut (IWI) is een stichting die de bestudering van de geschiedenis van de Indische bevolkingsgroep wil stimuleren. Dit krijgt o.a. vorm door collectievorming en lezingen. De stichting heeft een collectie foto's, documenten, tijdschriften en boeken. De collectie is inmiddels voor een groot deel gedigitaliseerd en bestaat o.a. uit 52.199 foto’s uit de 563 fotoalbums, 9.658 losse foto’s, 6.185 prentbriefkaarten en 444 geografische kaarten en stadsplattegronden. De digitale collectie kan worden doorzocht op de website van IWI: iwicollectie.nl
Op die website wordt onder de noemer Aangespoeld ook een groeiend aantal levensbeschrijvingen van Indische migranten gepubliceerd. Bezoekers kunnen zelf zulke levensbeschrijvingen van Aangespoelden met bijbehorende afbeeldingen aanbieden aan de redactie. Dat gaat volgens een strak format: één A4 tekst en zeven afbeeldingen. Een website om in de gaten te houden.

donderdag 1 december 2011

Landverhuizers naar de VS.

De column Digitaal van Yvette Hoitink in het CBG-kwartaalblad Genealogie, december 2011,  gaat over landverhuizers naar de VS. In Methodiek dossier@CBG is de column ook online te lezen, met de bijbehorende hyperlinks.