maandag 27 december 2010

Wi Rutu: Javanen in Frans Guyana

In Wi Rutu, het halfjaarlijkse tijdschrift van de Stichting voor Surinaamse Genealogie, een uitgebreid artikel getiteld "Javanen in Frans Guyana". In dit buurland van Suriname wonen nogal wat afstammelingen van Surinaamse immigranten. Van de 200.000 inwoners die Frans Guyana in 2005 telde stamt één op de acht af van Surinaamse voorouders. Het grootste deel bestaat uit mensen die omschreven worden als "Surinamiens créoles" (12.000) en "Bush-inengués" (7.400).  De groep "Caribéens javanais" besloeg 1900 personen. Aan deze laatste groep, die merendeels in de jaren zestig naar Guyana verhuisde, is het artikel gewijd.

Wi Rutu wordt twee maal per jaar gratis toegezonden aan donateurs. Het donateurschap bedraagt minimaal € 23,-.  Zie website

donderdag 16 december 2010

Op zoek naar oorlogserfgoed overzee

De Tweede Wereldoorlog blijft een belangrijk issue voor mensen met Indische roots. Het gaat dan niet alleen om bezetting door de Japanners, maar ook om de aansluitende Bersiap-periode en het vertrek naar Nederland.

Onder de afstammelingen van de teruggekeerde Indische Nederlanders bestaat vaak het verlangen om de lieux de mémoire in Indië te gaan bezoeken. En dan vaak ook de herdenkingsplaatsen die gelieerd zijn aan WO II,  zoals interneringskampen etc.
Er zijn verschillende boeken en websites die daarbij van pas komen en alle afgelopen jaar tot stand kwamen.
Om te beginnen het boek Reisgids Indonesië - Oorlogsplekken 1942-1949. Dit is een praktische gids die de reiziger ter plekke de weg wijst met informatie over bijvoorbeeld hoe de (soms moeilijk traceerbare) locaties te vinden, over logies en eten en drinken. Fraaie kaarten en waar nodig detailkaarten helpen daarbij.
Het boek telt 296 pag.'s en kost € 29,95.(ISBN 978 90 75437 41 6)
Bij dit boek hoort ook een website waarop de info uit het boek actueel wordt gehouden. De inhoudsopgave en enkele voorbeeldbladzijden van het boek kunnen via deze site worden gedownload.

Daarnaast bestaat de website www.indischekamparchieven.nl die historische informatie over burger- en interneringskampen toegankelijk gemaakt, met weer handige links naar aanverwante websites. Zie bijdrage aan Bronnen dossier@CBG over Japanse interneringskaarten 1942-1945 op de website Gahetna.nl van het Nationaal Archief.

In het boek Oorlogserfgoed overzee staat centraal welke materiële sporen van de oorlog in de huidige Nederlandse Antillen, Indonesië en Suriname zijn terug te vinden. Dus hier gaat ook aandacht uit naar oorlogserfgoed in De West.  Niet alleen het behouden erfgoed passeert de revue, maar ook het teloorgaan van oorlogserfgoed krijgt aandacht, zoals het afbreken van defensiewerken, het verdwijnen van historische gebouwen en de verwaarlozing van monumenten. Daarnaast is er aandacht voor erfgoedtoerisme en de rituelen, herdenkingen en pelgrimsreizen die in de loop der tijd zijn ontstaan.
De volledige titel luidt: Oorlogserfgoed overzee. De erfenis van de Tweede Wereldoolog in Aruba, Curaçao, Indonesië en Suriname, door Esther Captain en Guno Jones. Het boek telt 436 pag.'s en kost € 24,95. (ISBN 978 90 351 3584 0)


Zie verder ook het bericht van 10 december jl,. over de oorlog op vijf continenten.
Laatst aangepast 15 februari 2012.

maandag 13 december 2010

Boek: Nederlanders in Archangelsk e.o.

Vanaf de 16de eeuw waren er levendige handelsbetrekkingen tussen Nederland en Noord-Rusland, met name Archangelsk. De naam Archangelsk of Archangel komt van "aartsengel" en de stad werd door Nederlanders vroeger ook wel Sint-Michiel genoemd. Veel Nederlanders trokken voor korte of zeer lange tijd derwaarts.

In een Nederlands-Russische samenwerking tussen de Universiteit van Groningen en de Universiteit van Archangelsk kwam een biografisch naslagwerk tot stand met korte biografieën van allerlei Nederlanders die in of rond Archangel verbleven: wetenschappers, cartografen, reizigers, kunstenaars, ambassadeurs, zeelui, scheepstimmerlieden en ondernemers.
The Dutch in the Russian North in the XVI-XX centuries,
Archangelsk 2008 (ISBN 978-5-88086-733-2)

Van Nederlandse zijde werkte Jan Willem Veluwenkamp mee, specialist op het gebied van de geschiedenis van de Nederlands Oostzeehandel (o.a. Sonttol) en de Nederlands-Russische connectie gedurende de 16de, 17de en 18de eeuw.

In het boek bijvoorbeeld  informatie over Philip Winterkoning ( Filipp Vinterkoning), die in 1565 omkwam voor de kust van Moermansk toen zijn schip met handelswaar, bestemd voor Moskou werd aangevallen door Russische piraten. Maar ook over kunstenaar Cornelis (Cornely) de Bruin (1652-1726/27), die via Archangel naar Perzië en India reisde.  Verschillende handelsfamilies verbleven twee of drie generaties in Archangel, zoals de familie Van Brienen.

Het boek is tweetalig uitgevoerd: Engels en Russisch. Dat is logisch, want zowel aan de emigratiekant als aan de immigratiekant moet het boek diensten kunnen bewijzen. In het gebruik is dat voor ons wel even wennen. Vooral het Cyrillisch schrift leidt af. En bij vertaling van Latijns schrift naar Cyrillisch vinden er nogal eens klankverschuivingen plaats. Ook de tweetalige namenindex is wat onhandig in gebruik, maar met wat oefening  vind je je weg er natuurlijk toch in.

Voor de liefhebber hebben we de index gedigitaliseerd en op internet gezet, zodat geïnteresseerden hun weg naar het boek kunnen vinden. Er zijn twee versies van de digitale index: ge-OCR-de tekst en niet-ge-OCR-de tekst. Die laatste variant is toegevoegd voor kenners van het Russisch, omdat het OCR-programma rare dingen doet bij de interpretatie van de Cyrillische lettertekens.

Zie ook bijdrage over Archangelvaart database in Bronnen dossier@CBG.

vrijdag 10 december 2010

De oorlog op vijf continenten - boek en websites

Hoe vaak hoor je jezelf of je kinderen niet aan ouders of grootouders vragen om "nog eens over de oorlog te vertellen"? De Tweede Wereldoorlog is nog steeds een belangrijk thema in ons historisch bewustzijn en dus ook van groot belang voor de beleving van de eigen familiegeschiedenis.
De autochtone Nederlander vraagt het dus aan moeder of grootvader. En als dat niet meer kan zijn er boekenkasten vol geschreven die kunnen helpen om een goed beeld te vormen. Er is ook een prachtige portaal-website waarop alle mogelijke informatie bij elkaar wordt gebracht: tweedewereldoorlog.nl

Maar wanneer je ouders na de Tweede Wereldoorlog naar Nederland zijn geëmigreerd is het veel minder vanzelfsprekend dat je makkelijk zulke bergen informatie vindt over wat De Oorlog voor je voorouders moet hebben betekend. Om in die lacune te voorzien verzorgde in 2008 het NIOD het boek Oorlog op vijf continenten. Nieuwe Nederlanders & de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog, van Kees Ribbens, Joep Schenk en Martijn Eickhoff.
In het boek passeert de oorlogsgeschiedenis van acht verschillende landen de revue: China, Indonesië, Joegoslavië, Marokko, de Nederlandse Antillen, de Sovjet-Unie, Suriname en Turkije.  In al die landen zag de oorlog er anders uit en verschilden de gevolgen voor het dagelijkse leven van de bewoners.
Het boek is uitgegeven door uitgeverij Boom, telt 342 pagina's en kost € 19,90

Inmiddels is voor het voormalige Nederlands Indië ook een portaal-website gereed gekomen over WOII: Indië in de Oorlog. En een portaal-website over de Oolog in de West zal ook niet lang meer op zich laten wachten.

maandag 6 december 2010

Engeland: dtb Austin Friars in Londen 1571-1874


Ten tijde van de reformatie en de Republiek  zijn nogal wat Nederlanders naar Londen verhuisd. Voor zaken of als vluchteling.In Londen stichtten ze een eigen gereformeerde kerk, Austin Friars (zie afb.). De dtb's van die kerk werden al in 1884 in boekvorm gepubliceerd:  
The marriage, baptismal and burial registers, 1571-1874, and monumental inscriptions of the Dutch Reformed Church, Austin Friars, London; with a short account of the strangers and their churches (1884) 

Nu is dat boek digitaal via internet toegankelijk. Een handig hulpmiddel om mogelijk verloren takken aan een stamboom te reconstrueren.

Aanvulling 16 april 2011, met dan aan Peter Teunissen van Archiefforum:



woensdag 1 december 2010

1001 Italianen - 50 jaar Italiaanse gastarbeiders

Dit jaar is het 50 jaar geleden dat de Nederlandse regering een verdrag sloot met de Italiaanse regering over verwerving van Italiaanse gastarbeiders voor de Nederlandse arbeidsmarkt. Dit verdrag uit 1960 zou in de tien daarop volgende jaren model staan voor soortgelijke verdragen met achtereenvolgens Spanje, Portugal, Turkije, Malta, Griekenland, Marokko, Joegoslavië en Tunesië. Al deze verdragen leidden tot de komst van grotere en kleinere groepen arbeidsmigranten en hebben mede geleid tot de veranderde bevolkingssamenstelling van Nederland.

Om de komst van de eerste Italianen te herdenken wordt 2 december officieel (de website van) het project 1001 Italianen gelanceerd, over de geschiedenis van de Italianen in Nederland. In het kader van 1001 Italianen is er een speciale hoek gerealiseerd op de website Vijf eeuwen Migratie. Op de website van het Nationaal Archief zijn verhalen bijeengebracht over de belevenissen van Italiaanse gastarbeiders in Nederland.



Ook interessant de aflevering "Spaghettiflat" van het MTNL tv-programma De Tafel van Babel
Verder Italianen in Limburg, op de website Kleur bekennen van het Limburgs Museum, de website van het Nationaal Historisch Museum over gastarbeiders, VKgeschiedenis over het thema migranten en het migratiedossier van VPRO-geschiedenis.

VPRO-geschiedenis heeft ook mooi item over Italiaanse gastarbeiders in België. In België werden meteen na de Tweede Wereldoorlog al Italiaanse gastarbeiders gehaald voor werk in de mijnen. Tussen 1946 en 1956 kwamen er 77 000 Italianen naar België. In een reportage wordt aandacht besteed aan een mijnramp in 1956, onder de titel "Het zwarte goud in België".

'Last but not least' kun je donderdag 2 december terecht bij Andere Tijden met een special. Zie hier de promo: Gastarbeiders, hoe meer hoe beterAndere Tijden, donderdag 2 december, 21.25, Nederland 2