donderdag 25 november 2010

Limburg: landverhuizers naar VS in 19e eeuw

In de jaren 1860-1870 verlieten vele honderden Limburgers hun geboortegrond om een nieuw bestaan op te bouwen in m.n. de Verenigde Staten. Via voorlichtingsavonden in meerdere plaatsen in Limburg, georganiseerd door de scheepvaartmaatschappijen, werden de mensen gelokt.
Irma Lommen-Salden heeft aan dit fenomeen een website gewijd, met o.a. genealogieën van landverhuizers, bronnen en literatuur: Limburgse landverhuizers naar Noord-Amerika in de 19e eeuw


De website is al een paar keer opgenomen in toplijsten van genealogische websites, maar verdient het om nog een keer extra onder de aandacht te worden gebracht.

woensdag 24 november 2010

Migratie van Indische Nederlanders naar de VS

In het BiografieBulletin van najaar 2010 een interessant artikel over emigratie van Indische Nederlanders naar de Verenigde Staten: Amerino Country, De stem van de Nederlands-Indische gemeenschap in de Verenigde Staten, van Jeroen Dewulf. De auteur Jeroen Dewulf is hoogleraar Duits en Nederlands aan de Berkeley Universiteit van Californië.

De strekking van het artikel wordt mooi uit de doeken gedaan in de inleidende alinea:
"Uit angst dat Indische Nederlanders zich niet zouden aanpassen aan Nederlandse normen en waarden, stimuleerde de Nederlandse regering na de Tweede Wereldoorlog emigratie van Indische repatrianten naar de Verenigde Staten. Wetenschappelijke studies hebben de geschiedenis van Amerindo's als een succesverhaal beschreven. Maar biografische en autobiografische teksten geven dikwijls een ander beeld."

Het artikel wordt afgesloten met een interessante literatuurlijst. Onder de genoemde titels veel (auto-)biografisch materiaal.


BiografieBulletin verschijnt drie keer per jaar. Een abonnement kost € 36,-. Losse nummers € 16,- (incl. verzendkosten). Zie website voor meer informatie. Op de website kunnen de jaargangen 2007 en 2008 online worden ingezien.

woensdag 17 november 2010

Indië, Suriname en de Antillen: Op zoek naar soldaten overzee

De voormalige Nederlandse koloniën overzee vroegen natuurlijk om Nederlandse militaire aanwezigheid in De Oost en in De West. Vele duizenden soldaten togen overzee, en een groot aantal kwam nooit terug. Omdat ze overzee sneuvelden, of ver van huis afzwaaiden en zich er blijvend vestigden.

Afgelopen week verscheen een geactualiseerde versie van de onderzoeksgids Soldaten Overzee. De gids van de hand van Liesbeth Beelen en Geert de Kinkelder bevat aanwijzingen voor het doen van onderzoek naar officieren en personeel van het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL) en het leger in West-Indië (1815-1949).

Soldaten Overzee is een gemeenschappelijke uitgave van het Nationaal Archief en het Centraal Bureau voor Genealogie. In het boek uiteraard veel aandacht voor de mogelijkheden die de collecties en overige uitgaven van beide instituten bieden.
De gids kost € 10,- aan de balie van NA en CBG. Voor € 12,25 (vrienden € 10,75) kunt u het boek bij het CBG bestellen en krijgt u het thuis gestuurd.

 Op de website van het Nationaal Archief staan verder beknopte onderzoeksbladen met wenken voor onderzoek naar KNIL-militairen in Indië 1815-1950  en soldaten in de West 1815-1950 in collecties van het NA.

donderdag 11 november 2010

Nieuw Amsterdam: 17e en 18e eeuwse dtb's in Genlias

Sinds augustus 2009 kan in Genlias ook in de dtb's van Nieuw Amsterdam (het huidige New York) worden gezocht. Ook deze dtb's zijn bewerkt door de werkgroep Genlias van het Nationaal Archief. Het betreft de volgende boeken:

  • Nieuw Amsterdam Doopboek 1639-1800
  • Nieuw Amsterdam Trouwboek 1639-1800

Lees ook vooral de beknopte geschiedenis van de Nederlanders in Nieuw Amsterdam op de speciale pagina van Genlias.

Formosa: 17e eeuwse dtb's in Genlias

De werkgroep Genlias van het Nationaal Archief onder leiding van Rob Huijbrecht heeft de dtb's van Fort Zeelandia op het eiland Formosa (nu Taiwan) bewerkt ten behoeve van Genlias. Sinds 9 november jl. staan de gegevens online.


Het betreft:
  • Fort Zeelandia Doopboeken 1655-1661
  • Fort Zeelandia Trouwboeken 1650-1661 
Zie op de website van Genlias ook  de speciale pagina die gewijd is aan de geschiedenis van de Nederlanders op Formosa.

woensdag 3 november 2010

Zuid-Afrika: 19e eeuws handboek voor kolonisten van Natal

In 1868 werd in Londen  The Emigrants guide to the Colony of Natal gepubliceerd. Dit meer dan 200 pagina's tellende handige handboek werd uitgegeven op initiatief van het bestuur van de Engelse kolonie Natal, om serieuze immigranten te lokken en te helpen zich in dit deel van het huidige Zuid-Afrika te vestigen. Het is digitaal te raadplegen en te downloaden bij Google Books.

In het boek niet alleen informatie over geografie, weer en oorspronkelijke bevolking van de kolonie Natal anno 1868, maar ook informatie over de dan recente geschiedenis, regelgeving, mogelijkheden voor landbouw en industrie en andere nuttige zaken voor aspirant-kolonisten. In het overzicht van de immigratiegeschiedenis van Natal wordt ook specifiek aandacht geschonken aan Nederlandse immigranten.
Uiteraard een kleine goudmijn voor genealogen die zich een voorstelling proberen te maken van het leven en de manier van denken van negentiende eeuwse kolonisten in Zuid-Afrika.

dinsdag 2 november 2010

Antillen: onduidelijkheid rondom archieven ná 10 oktober 2010

Nu de Nederlandse Antillen per 10 oktober 2010 officieel zijn opgeheven is er onduidelijkheid over de verantwoordelijkheden van de voormalige samenstellende delen voor het samen opgebouwde archief-erfgoed. De archieven, die sinds 1951 zijn opgebouwd in de periode dat de Nederlandse Antillen hebben bestaan, zijn niet goed ontsloten en géén van de opvolgers heeft al het materiaal geërfd. Voor toekomstige historisch onderzoekers kan dat nog wel eens een probleem gaan vormen. Dat geldt ook voor familiehistorici.  Lees wat Nolda Römer-Kenepa, directeur van het Nationaal Archief te Curaçao, daarover te melden heeft in het Antilliaans Dagblad van 23 oktober jl. onder de sprekende titel Dreigend verlies geheugen van de Antillen.



Met dank aan het Archiefforum.

maandag 1 november 2010

Suriname, Indonesië en Nederland: Javanen in de diaspora

Op 9 augustus 2010 was het precies 120 jaar geleden dat de eerste groep Javaanse contractarbeiders in Suriname aankwam. Dit historisch feit wordt herdacht met diverse activiteiten, waaronder de presentatie van de resultaten van het project Levensverhalen van Javanen in diaspora.

Er komt een boek getiteld Migratie en cultureel erfgoed: Verhalen van javanen in Suriname, Indonesië en Nederland en een nieuwe website: Javanen in diaspora. Lancering 27 november 2010

Het boek kost € 19,95 (ex. verzendkosten) en kan worden besteld bij het KITLV: kitlvpress@kitlv.nl of via 071-527 2372.  Leden van het KITLV krijgen 25 % korting.

Zie verder ook het persbericht van het KITLV en de website van de Stichji - Stichting Comité Herdenking Javaanse Immigratie.

Suriname: OSO, tijdschrift voor Surinamistiek en het Caraïbisch gebied

Oso verschijnt twee keer per jaar en bevat artikelen over de boeiende geschiedenis van Suriname, de talen die er gesproken worden, over Surinaamse letterkunde, over de  land en de diversiteit van zijn cultuur. Het is een uitgave van de Stichting Instituut ter Bevordering van de Surinamistiek (IBS). Vanaf 2006 is een samenwerkingsverband aangegaan met het Koninklijk Instituut voor  Taal-, Land-, en Volkenkunde (KITLV).

Elk nummer van Oso telt ongeveer 160 - 180 pagina's. Elk jaar verschijnen een zogenaamd themanummer én een varianummer. De inhoud bestaat uit oorspronkelijke, niet eerder gepubliceerde artikelen. In recensies wordt ingegaan op belangrijke publicaties op het gebied van de Surinamistiek. Elke aflevering bevat voorts een overzicht van recente publicaties over Suriname.
De artikelen in Oso zijn wetenschappelijk verantwoord, maar niet voor een specialistisch publiek geschreven. De redactie streeft ernaar dat ze toegankelijk zijn voor iedereen die belangstelt in de taalkunde, letterkunde, cultuur en geschiedenis van Suriname. Dit geldt zeker ook voor familiehistorici.

Op de website van het KITLV staat een overzicht van alle artikelen die sinds 1998 in OSO zijn gepubliceerd.
De inhoud van het oktobernummer 2010 ontbreekt nog. Voor de historisch geïnteresseerden staan in dat nummer in ieder geval een paar interessante artikelen:  
  • De Guiaansche Compagnie; Nederlanders in Suriname in de periode 1604-1617, van Lodewijk Hulsman
  • Expedities naar  de Akuriyo van de Coppename in 1717, van Ruud Paesie
  • Slaafse vrouwen in Suriname; De representatie van de verhouding tussen man en vrouw in vroegmoderne reisteksten, door Suze Zijlstra
  • Suriname door de ogen van een achttiende-eeuwse biologiestudent, door Tinde van Andel